De laatste week van december ben ik een week naar Madeira (Portugal) geweest. Een mooi, groen, afwisselend en overzichtelijk eiland waar vooral wandeltoeristen naar toe gaan. Eigenlijk is het best wel een ruig eiland want de vulkanische bergruggen waaruit het eiland bestaat, verdwijnen op veel plaatsen steil in de Atlantische Oceaan. De dorpen liggen op de iets minder steile delen tegen de helling geplakt. Het eiland heeft een mild klimaat; ook in december was het langs de kust rond de 18 graden Celsius (in de bergen met een harde wind was het zeer onaangenaam).

Het aantal bloeiende planten, vlinders en andere insecten was gering. Ik heb me deze week dan ook vooral met landschapsfotografie bezig gehouden èn met structuren en patronen. De meeste landschapsfoto’s heb ik ’s ochtends in de directe omgeving van ons hotel in Porto Moniz gemaakt. Mijn hoofdonderwerp was vooral de Ilhéu de Ribeira de Janela; een aantal fotogenieke rotspunten vlak voor de kust. Deze heb ik onder de meest verschillende omstandigheden gefotografeerd. In het eerste deel van dit blog laten de foto’s het effect zien van veranderingen in standpunt, sluitertijd en weer op het uiteindelijke resultaat.

Bij het doorlopen van de foto’s bracht mijn zoon Tim mij op het idee om eens een ander formaat uitsnede te proberen: 16 x 9, die bij compactcamera’s als optie aanwezig is. Ik vind dit een zeer prettige verhouding om naar te kijken. Een aantal foto’s in dit blog zijn van dit formaat omdat dan het beeld naar mijn gevoel het best tot zijn recht kwam. Uiteraard ben ik ook nu weer zeer benieuwd naar wat jij er van vindt.

De eerste ochtend ontdekte ik langs de hoofdweg een “paadje” de helling af naar het strand. Zo kon ik uiteindelijk op het keienstrand komen waar de hoge golven onophoudelijk op los beukten. Ik ben daar heerlijk een tijd bezig geweest (tot het tijd was voor het ontbijt) met het uitproberen van verschillende composities en sluitertijden. Ik wilde namelijk zowel de rotspunten als de dynamiek van de omslaande golven vastleggen.

ISO 100, 1/2 sec @ f13, -,07LW 80-400G @ 80 mm vanaf statief met draadontspanner, 4 stops ND filter en 2 stops soft ND grad filter

 

 

Op de vijfde ochtend, 31 januari, werkte de bewolking eindelijk mee voor een mooie zonsopkomst. Dit keer had ik positie gekozen langs de weg die een flink eind boven zeeniveau langs de helling loopt. Het statief met de camera stond op één van de betonblokken die dienen als wegafscheiding. Veel geduld had ik niet nodig want na een minuut of 10 kleurden de wolken mooi roze. Veel tijd om verschillende posities uit te proberen was er niet want na drie minuten was het schouwspel al weer voorbij. Dit alles ruim voor zonsopkomst!

ISO 100, 8 sec @ f13, -,03LW 50 mm vanaf statief met draadontspanner, met 4 stops ND filter en 3 stops hard ND grad filter

 

 

De volgende dag, onze laatste vakantiedag, ben ik opnieuw voor zonsopkomst opgestaan. Ik hoopte nu vanaf de kustlijn weer zo’n mooie zonsopkomst te kunnen fotograferen. In het donker het steile paadje af en over de grote, soms spekgladde, ronde stenen over het strand lopen, bleek lastiger dan ik had gedacht. Ik heb dan ook het punt langs het strand dat ik eigenlijk voor ogen had niet bereikt. Maar misschien was dit wel een veel mooiere plek. Helaas was er deze ochtend geen lage bewolking waar de zon op kon schijnen. Wel was er hoge ijle bewolking (een voorbode van de regen die dag) die vreemd verkleurde. Ook mooi!
In deze foto ligt de focus op de serene sfeer van die ochtend veroorzaakt door de roze lucht en het ontbreken van een bulderende branding. Ik heb daarom met het gebruik van het ND filter de branding “stil” gelegd.

ISO 100, 8 sec @ f13, 50 mm, vanaf statief met draadontspanner, 4 stops ND filter en 3 stops hard ND grad filter

 

 

De laatste foto van de Illhéu da Ribeira da Janela is genomen vanaf het strand bij de rotspunten zelf, vlak bij een krachtcentrale en de monding van het riviertje. Het was er nog niet van gekomen en het was de laatste kans om vanaf een totaal ander standpunt de zonsondergang mee te nemen. Ik begon ca 1 uur voor zonsondergang en ben tot bijna een half uur er na bezig geweest: experimenterend met verschillende invalshoeken, objectieven en sluitertijden om te zien wat het effect was op de kleurintensiteit en het al dan niet “bevriezen” van de branding op de sfeer van de foto. Maar het was vooral wachten op een mooie verkleuring van de lucht. Ik heb hier gekozen voor een foto waarbij de branding glad is als gevolg van een wat langere sluitertijd omdat dit het beste paste bij de rustige lucht.

ISO 100, 32 sec @ f13, -2,0 LW, 16-35 @ 22 mm, vanaf statief met draadontspanner, 4 stops ND filter en 3 stops hard ND grad filter

 

 

Hoewel op Madeira in december de zon even na 8 uur opkomt, duurt het even voor zij daadwerkelijk boven de bergen verschijnt. Toen op de derde dag dit eenmaal gebeurd was, was in het tegenlicht goed zichtbaar hoe de branding zorgde voor een enorme nevelwolk langs de rotsen. In de nabewerking heb ik, om het beeld te versterken, de foto omgezet naar zwart wit.

ISO 100, 1/500 @ f4,8 80-400G @ 110 mm vanaf statief met draadontspanner

 

 

Ook landinwaarts waren echter interessante landschappen om te fotograferen. De tweede dag bezochten wij een toeristische trekpleister in de bergen: de 25 Fontes en de bijbehorende levada (irrigatiegeul). Door de steile bergruggen met een hoogte van ca 1500 meter valt daar redelijk veel neerslag. Die neerslag zorgt voor watervalletjes en stroompjes. Om het water voor de bewoners op de juiste plek te krijgen, zijn over het hele eiland irrigatiegeulen, de levada’s, aangelegd. Langs elke levada loopt voor het onderhoud een pad waardoor Madeira met wandelpaden doorsneden is. Eén van de bijzondere watervallen is die van de 25 Fontes. Bij voldoende neerslag komen er in één klein bekken 25 watervalletjes samen. De grootste heb ik geportretteerd. Door de lichtval hangt er rond de waterval een beetje een mystieke sfeer maar om die te ervaren moet je wel even wachten op een moment dat er verder even geen toeristen zijn.

ISO 100, 4 sec @ f13, -2,0LW 16-35 @ 27 mm vanaf statief met draadontspanner en 4 stops ND filter

 

 

Een andere plek waar een mystieke sfeer kan hangen, is Fanal met zijn beroemde eeuwenoude laurierbomen. Maar dan moet er wel mist hangen. Toen ik de plek bezocht, scheen de zon volop. Wel heerlijk om in rond te lopen maar minder interessant om midden op de dag te fotograferen. Het zonnetje zorgde wel voor mooie grillige schaduwen maar door het bos zag ik even de bomen niet meer en kon ik geen aansprekende compositie vinden tot ik langs een hek een grillige boom vond die samen met zijn schaduw voor een omlijsting zorgde voor twee andere bomen. Om toch nog een beetje sfeer te krijgen, heb ik gekozen voor een dubbele belichting wat met een groothoek zoomlens toch wel heel anders werkt dan met mijn macrolens.

ISO 200, 1.250 @ f11, +0,3LW 16-35 @ 29 mm vanaf statief met draadontspanner

 

 

Uiteraard heb ik deze week niet alleen maar landschapsfoto’s gemaakt, dat is onmogelijk met mijn voorkeur voor macro. Daarvoor heb ik dit keer niet alleen mijn macro lens gebruikt omdat om de een of andere reden mijn aandacht vooral werd getrokken door opvallende structuren en patronen. Die waren soms beter vast te leggen met een 50mm lens. De volgende foto is een voorbeeld van een onderwerp dat mijn aandacht trok door het patroon. Op sommige plekken langs de levada was het microklimaat erg vochtig waardoor de rotswand er boven bedekt was met een tapijt van kleine varentjes met daartussen de blaadjes van hondsdraf.

ISO 400, 1/13 @ f8, -1,0LW 50 mm vanaf statief met draadontspanner

 

 

Het tweede voorbeeld is gemaakt op een keienstrand waar het patroon van de keien met de onafgebroken heen en weer gaande branding mij uitnodigde om mee aan de slag te gaan. Na verloop van tijd ontdekte ik tussen alle antracietkleurige stenen één grote rode kei. Mijn aandacht ging daar zo naar uit dat ik een plotselinge hoge golf niet in de gaten had met doorweekte schoenen als gevolg. Ik heb er voor gekozen om de foto om te zetten naar zwart wit met uitzondering van de rode steen omdat dit het sterkste beeld opleverde.

ISO 100, 35 sec @ f13, -0,3LW 50 mm vanaf statief met draadontspanner en 10 stops ND filter (Big stopper)

 

 

Tot slot twee “echte” macrofoto’s. Pas op de laatste dag kwam mijn macrolens pas echt uit de fototas om vooral bloeiende plantjes te fotograferen. ’s Ochtends werd ik geïnspireerd door knal oranje viooltjeachtige bloemetjes die tussen de rotsen aan de kust bloeiden. ’s Middags wilde ik aan de slag met de grote, witte bloemen van de bloeiende aronskelken in de berm van de weg. Door het formaat en een onrustige achtergrond werd het niet wat ik in mijn hoofd had maar tijdens het zoeken naar een mooie compositie ontdekte ik in één van de bloemen een zweefvlieg die van de appendix (de oranjegele “kaars” in het midden van de bloem) snoepte. Bij het maken van de foto heb ik gezocht naar een compositie waarbij de vorm en structuur van de bloem goed tot hun recht kwamen.

ISO 400, 1/80 @ f9, +2,0LW 90 mm macro uit de hand

 

 

Bij het innemen van een laag standpunt, ontdekte ik op de onderkant van de bloem twee kleine slakjes (ik vermoed dat het gekielde loofslakjes zijn) die vlak langs de rand bij elkaar gekropen waren. Terwijl ik bezig was, ging één aan de wandel. En ja, ook op deze foto is de structuur van de bloem een belangrijk beeldelement.

ISO 800, 1/50 @ f13, +2,0LW 90 mm macro, vanaf statief met hoekzoeker